Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’,

TTO – Chờ đón các bước tiến mới trong phát hiện và điều trị ung thư, những cái bắt tay mới giữa công nghệ và ngành y tế, và tương lai của công nghệ chỉnh sửa gen là những diễn biến đáng quan tâm trong lĩnh vực y khoa và chăm sóc sức khỏe trong năm 2019.

Sau những tín hiệu lạc quan năm 2018, giới khoa học và nghiên cứu kỳ vọng sẽ đạt được nhiều bước tiến và đột phá mới, tìm được giải pháp cho các vấn đề còn tồn tại bên cạnh những thành tựu của năm ngoái.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 1.

2018 là một năm đáng nhớ của nghiên cứu ung thư, với nhiều bước tiến mới trong việc chẩn đoán và điều trị nhiều loại ung thư khác nhau, cũng như các đột phá trong chăm sóc sức khỏe cho những người đã vượt qua được ung thư.

Theo tạp chí Forbes, hai lĩnh vực được trông đợi có bước tiến mới trong năm 2019 là liệu pháp miễn dịch (immunotherapy) trong điều trị, và sinh thiết lỏng (liquid biopsy) trong chẩn đoán ung thư.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 2.

Tế bào T tiếp cận, tấn công và phá hủy tế bào ung thư

Liệu pháp miễn dịch là cái tên được nhắc đến nhiều nhất trong năm 2018, khi hai nhà khoa học tiên phong trong nghiên cứu phương pháp này được vinh danh với giải Nobel y sinh, và nhiều phương pháp trị liệu miễn dịch cho các loại ung thư khác nhau được phê chuẩn, chẳng hạn CAR-T, liệu pháp nâng cao khả năng phát hiện và diệt trừ tế bào ung thư của những tế bào hệ miễn dịch.

Ngoài ra, các phương pháp vẫn đang trong quá trình nghiên cứu như trị liệu bằng tế bào lympho thâm nhập khối u (TIL) cũng đạt được nhiều bước tiến. Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Viện Ung thư quốc gia Hoa Kỳ (NCI) đăng trên tập san Nature Medicine hồi tháng 6-2018, TIL đã được ứng dụng thành công để loại bỏ toàn bộ khối u của một người phụ nữ bị ung thư vú đã di căn xa, mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc dùng trị liệu miễn dịch trong điều trị ung thư.

Bản chất của liệu pháp miễn dịch trị liệu là ức chế các chốt kiểm soát miễn dịch (immume checkpoint) như CTLA-4 và PD-1, vốn bị các tế bào ung thư lợi dụng để né tránh đòn tấn công của hệ miễn dịch.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 3.

Tế bào ung thư giao tiếp với phân tử PD-1 của tế bào T, khiến tế bào T hiểu lầm tế bào ung thư là ‘người nhà’ và không tấn công. Việc ức chế PD-1 sẽ giúp tế bào T nhận rõ mặt và tấn công ‘kẻ thù’

Tuy nhiên, một số nghiên cứu trong năm 2018 cho thấy không phải bệnh nhân nào cũng có phản ứng khi được áp dụng các liệu pháp ức chế CTLA-4 và PD-1. Giới nghiên cứu kỳ vọng sẽ tìm được câu trả lời cho vấn đề này trong năm 2019 bởi tầm quan trọng của nó: phương pháp trị liệu miễn dịch rất đắt đỏ, do đó, nếu biết được nó không có tác dụng ngay từ đầu, bệnh nhân sẽ đỡ phải tốn chi phí xét nghiệm điều trị không cần thiết.

Trong khi đó, giới nghiên cứu trị liệu miễn dịch cũng sẽ phải giải quyết một thách thức khác trong năm 2019: sinh thiết lỏng thực sự có thể làm được gì, và nó có thể trở thành một phương pháp chẩn đoán ung thư được chấp nhận rộng rãi hay không?

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 4.

Sinh thiết lỏng là phương pháp xét nghiệp ung thư không xâm lấn, nhanh, ít đau (chỉ lấy một mẫu máu để xét nghiệm nhằm tìm ra ctDNA của tế bào ung thư), giúp hạn chế rủi ro về mặt thủ thuật và đau đớn của bệnh nhân so với sinh thiết mô.

Theo NCI, sinh thiết lỏng là xét nghiệm thực hiện trên mẫu máu của bệnh nhân để tìm tế bào ung thư, trên cơ sở tế bào ung thư của khối u hoặc một phần ADN của tế bào ung thư có lưu thông trong máu.

Phương pháp này có thể giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn đầu, giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị cũng như theo dõi việc điều trị có kết quả thế nào, hoặc phát hiện nếu khối u quay trở lại.

Theo Forbes, thị trường xét nghiệm bằng sinh thiết lỏng đã bùng nổ trong năm 2018 và dự đoán sẽ đạt giá trị 2 tỉ USD/năm kể từ năm 2022.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 5.

Phương pháp chẩn đoán ung thư không xâm lấn này được kỳ vọng bởi nó cho phép người ta có thể liên tục thực hiện các xét nghiệm đơn giản hơn, rẻ hơn và nhanh có kết quả hơn các phương pháp khác.

Tuy nhiên, thách thức của năm 2019 đối với các công ty và nhà nghiên cứu trong phương pháp này là độ chính xác của sinh thiết lỏng. Trong một tình huống cụ thể năm 2018, xét nghiệm của hai công ty hàng đầu trong lĩnh vực này cho ra kết quả khác nhau, dù thực hiện trên cùng một mẫu.

Các nhà nghiên cứu cũng sẽ phải dành năm 2019 để cung cấp thêm bằng chứng rằng sinh thiết lỏng thực sự là một phương pháp đáng tin cậy, trong bối cảnh Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ASCO) hồi tháng 3-2018 phát đi khuyến cáo rằng chưa có đủ bằng chứng để khuyên dùng phương pháp này cho cả việc chẩn đoán lẫn theo dõi ung thư.

“Hi vọng năm 2019 sẽ làm rõ hơn việc các xét nghiệm sinh thiết lỏng có thực sự phù hợp để chẩn đoán ung thư không, và liệu ASCO có thể sẽ thay đổi lập trường của họ về nó hay không” – tác giả Victoria Forster viết trên Forbes.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 6.

Một mảnh ghép không thể không nhắc đến trong bức tranh khoa học sức khỏe năm 2018 là CRISPR, công cụ chỉnh sửa gen mà nhà khoa học Trung Quốc Hạ Kiến Khuê tuyên bố đã sử dụng để chỉnh sửa gen trên phôi và tạo ra hai em bé chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 7.

Công trình này đã bị giới khoa học phản đối vì tính vô đạo đức của nó, Tổ chức Y tế thế giới cũng tuyên bố sẽ thành lập một ủy ban để nghiên cứu ban hành các tiêu chuẩn trong công nghệ chỉnh sửa gen.

Báo Los Angeles Times chọn CRISPR là 1 trong 9 vấn đề khoa học đáng chú ý trong năm 2019, và trong đó công trình của Hạ Kiến Khuê sẽ đóng vai trò trung tâm. Giả định rằng hai em bé chỉnh sửa gen đã thực sự được sinh ra, cộng đồng khoa học sẽ theo dõi sức khỏe của chúng để xem việc chỉnh sửa gen có để lại tác động xấu không mong muốn nào không.

Những mảng tối xoay quanh câu chuyện em bé chỉnh sửa gen không có nghĩa các nghiên cứu trong công nghệ này sẽ dừng hẳn. Trái lại, Nhật đã ban hành quy chuẩn quốc gia về chỉnh sửa gen, trong đó cho phép các nhà nghiên cứu dùng công cụ này trên phôi người, miễn là phôi không được phát triển thành bào thai và sinh ra em bé.

Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng đã cấp phép cho Công ty Editas Medicine thí nghiệm dùng CRISPR để chữa một chứng bệnh về mắt hiếm gặp ở người.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 8.

Một tin đáng kỳ vọng khác trong năm 2019: ngày 29-12, báo Sydney Morning Herald đưa tin các nhà nghiên cứu Viện Francis Crick (London, Anh) dự kiến tiến hành phương pháp điều trị ung thư bằng cách cấy ghép tế bào miễn dịch của người khỏe mạnh vào bệnh nhân trong năm 2019. Nhóm nghiên cứu này còn muốn thiết lập một “ngân hàng miễn dịch” để lưu trữ tế bào có khả năng chống chọi bệnh tật.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 9.

Tế bào ung thư giao tiếp tế bào miễn dịch T, khiến tế bào này bất hoạt (nhận lầm tế bào ung thư là ‘người nhà’). Liệu pháp miễn dịch giúp ngăn chặn tế bào ung thư giao tiếp tế bào T (tế bào T sẽ xác định tế bào ung thư là ‘địch’ và tấn công tiêu diệt).

GS Adrian Hayday, trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng triển vọng của phương pháp này là các nhà khoa học và bác sĩ sẽ giống như kỹ sư, “nâng cấp” hệ miễn dịch bệnh nhân thay vì “dội bom” hóa chất vào cơ thể họ thông qua phương pháp điều trị thông thường là hóa trị. GS Hayday cho rằng trong cơ thể có các tế bào “sát thủ ung thư”, và hoàn toàn có thể lập ngân hàng lưu trữ chúng và cấy ghép cho người cần. “Anh gọi ngân hàng và họ sẽ giao tế bào đến cơ sở y tế chỉ vài giờ trước khi phẫu thuật cấy ghép bắt đầu” – Sydney Morning Herald trích lời GS Hayday.

Trước đây các nhà khoa học vẫn cho rằng không thể ghép tế bào miễn dịch của người này cho người khác vì hiệu quả điều trị sẽ không còn vì phải cho bệnh nhân dùng thuốc ức chế miễn dịch để ngăn cơ thể đào thải tế bào mới. Song đến năm 2018, giới khoa học nhận thấy tế bào miễn dịch có thể “sống khỏe” trong cơ thể người khác, mở đường cho việc cấy ghép tế bào miễn dịch.

Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’ - Ảnh 10.

YÊN LAM

TƯỜNG VY & PHƯƠNG THANH

BẢO SUZU

9/1/2019

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Những kỳ vọng cho ‘điều trị tốt hơn’

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/nhung-ky-vong-cho-dieu-tri-tot-hon-20190109012546252.htm

‘Thỏ Ngọc’ của Trung Quốc gửi về lời chào từ Mặt trăng

‘Thỏ Ngọc’ của Trung Quốc gửi về lời chào từ Mặt trăng

,

Thỏ Ngọc của Trung Quốc gửi về lời chào từ Mặt trăng - Ảnh 1.

Robot tự hành Thỏ Ngọc 2 rời khỏi tàu mẹ ngày 5-1 – Ảnh: REUTERS

Theo Cơ quan không gian quốc gia Trung Quốc (CNSA), sau khi được thả xuống bề mặt Mặt trăng hôm 5-1, “Thỏ Ngọc-2” đã tự ngừng các hoạt động để sống sót trước sức nóng hơn 200 độ C.

“Ngủ trưa xong rồi, vừa mới dậy và chuẩn bị đi đây!”. Đó là dòng trạng thái được chính “Thỏ Ngọc-2” đăng trên Weibo.

Con robot tự hành nặng gần 150kg này sẽ thực hiện các sứ mệnh thám hiểm bề mặt “vùng khuất” của Mặt trăng, cũng như chụp lại các hình ảnh bên ngoài tàu đổ bộ đã chở nó và gửi về Trái Đất.

Thỏ Ngọc là một phần của sứ mệnh không gian có tên “Hằng Nga 4”, không chỉ đánh dấu bước tiến vượt bậc trong tham vọng không gian của Trung Quốc mà còn là dấu mốc quan trọng của loài người.

Dù đã quan sát được vùng khuất Mặt trăng từ lâu, đây là lần đầu tiên con người đưa được tàu đổ bộ đến phần chưa bao giờ nhận được ánh sáng của Mặt trời.

Thỏ Ngọc của Trung Quốc gửi về lời chào từ Mặt trăng - Ảnh 2.

Robot Thỏ Ngọc-1 trong sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng năm 2013. Cho đến nay chỉ có ba nước có năng lực đưa tàu đổ bộ lên Mặt trăng là Mỹ, Nga và Trung Quốc – Ảnh: REUTERS

Theo CNSA, sứ mệnh Hằng Nga 4 sẽ “vén bức màn bí ẩn” của vùng đất Mặt trăng chưa bao giờ thấy được từ Trái Đất, mở ra một chương mới trong các sứ mệnh thám hiểm “chị Hằng” của nhân loại.

Tàu đổ bộ của sứ mệnh Hằng Nga 4 hạ cánh thành công xuống vùng khuất của Mặt trăng hôm 3-1. Robot Thỏ Ngọc không gặp vấn đề gì khó khăn khi tách ra từ tàu mẹ và lưu lại những vết xích đầu tiên trên lưu vực Nam Cực – Aitken.

Bắc Kinh đã rót hàng tỉ đô la cho chương trình vũ trụ và không giấu tham vọng sẽ có một trạm không gian có người lái trong vòng 3 năm tới. 

Các sứ mệnh Hằng Nga 4 vừa rồi và trước đó là Thỏ Ngọc-1 năm 2013 là bước chuẩn bị để Trung Quốc thực hiện sứ mệnh đưa người lên Mặt trăng trong tương lai không xa.

Tàu thăm dò Trung Quốc đáp xuống vùng tối mặt trăng

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học,

‘Thỏ Ngọc’ của Trung Quốc gửi về lời chào từ Mặt trăng



Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/tho-ngoc-cua-trung-quoc-gui-ve-loi-chao-tu-mat-trang-20190111140119446.htm

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh,

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh của Boom dự kiến có giá vé 2.000 bảng – Video: Boom Supersonic

Hãng Boom Supersonic, Mỹ vừa công bố khoản đầu tư mới 100 triệu USD cho mẫu máy bay 55 chỗ ngồi có khả năng bay nhanh gấp đôi vận tốc âm thanh (2.400 km/h).

Máy bay được đặt tên Overture, có thể bay từ London tới New York trong 3,5 giờ – chỉ bằng 1/2 thời gian hiện tại.

Theo Mail Online, trong số các nhà đầu tư mới rót tiền cho Boom Supersonic chế tạo Overture, có Emerson Collective – do bà Laurene Powell Jobs (vợ góa của cựu giám đốc điều hành Apple, Steve Jobs) đứng đầu.

Blake Scholl – người sáng lập Boom Supersonic, cho biết các khoản đầu tư mới này cho phép họ đẩy nhanh việc chế tạo và thử nghiệm Overture.

“Đây là máy bay siêu thanh có khả năng kinh tế đầu tiên trên thế giới. Giá vé dự kiến sẽ như vé hạng thương gia hiện nay, cho phép hàng chục triệu hành khách được trải nghiệm nó. Mục tiêu sau cùng của chúng tôi là giá vé máy bay sẽ vừa túi tiền tất cả mọi người”, Blake Scholl nói.

Boom cũng cho hay Overture sẽ được thiết kế có thể sử dụng nhiên liệu thay thế thế hệ mới với lượng khí thải carbon tương đương máy bay hạng thương gia hiện nay.

Dự kiến ​​nguyên mẫu Overture sẽ bay thử nghiệm lần đầu tiên vào cuối năm nay, và bắt đầu chở khách vào năm 2023, với giá vé một chiều dưới 2.000 bảng Anh (59 triệu đồng theo tỉ giá hiện nay).

Boom Supersonic hi vọng sẽ sở hữu đội bay 2.000 chiếc Overture, giúp hành khách đi lại giữa các thành phố trên thế giới nhanh chóng và dễ dàng hơn.

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh - Ảnh 2.

Overture có thể bay được 8.334 km và đạt tốc độ 2.400 km/h – Ảnh: Boom

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh - Ảnh 3.

Dự kiến máy bay sẽ bay thử nghiệm vào cuối năm nay – Ảnh: Boom

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh - Ảnh 4.

Khoang hành khách của máy bay- Ảnh: Boom

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh - Ảnh 5.

Overture dự kiến dùng nhiên liệu thay thế thế hệ mới với lượng khí thải chỉ tương đương máy bay thương mại hiện nay – Ảnh: Boom

Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh - Ảnh 6.

Boom dự kiến sẽ xuất xưởng 2.000 chiếc Overture để phục vụ hành khách – Ảnh: Boom

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Máy bay chở khách tốc độ gấp đôi âm thanh

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/may-bay-cho-khach-toc-do-gap-doi-am-thanh-20181228094148838.htm

Kính thiên văn ‘thương binh’ phát hiện chuẩn tinh sáng nhất lịch sử

Kính thiên văn ‘thương binh’ phát hiện chuẩn tinh sáng nhất lịch sử,

Kính thiên văn ‘thương binh’ phát hiện chuẩn tinh sáng nhất lịch sử - Ảnh 1.

Hình ảnh chuẩn tinh vừa được phát hiện – Ảnh: NASA

Đầu tuần này, NASA cho biết họ không còn cách nào khác ngoài việc cho dừng hẳn chiếc camera quan trọng nhất của Hubble đã hoạt động từ năm 2009 do lỗi kỹ thuật.

Sau gần 10 năm hoạt động, siêu camera này đã phát hiện rất nhiều vệ tinh xung quanh sao Diêm Vương cũng như ghi lại được hình ảnh vệ tinh thứ 14 của sao Hải Vương.

Dẫu không có “vũ khí” tốt nhất, Hubble mới đây khiến các nhà khoa học ngạc nhiên khi bắt được hình ảnh một chuẩn tinh sáng nhất trong lịch sử.

Chuẩn tinh là một thiên thể cực sáng trong vũ trụ và được hình thành khi hai thiên hà va chạm, rồi sau đó bị siêu hố đen ở trung tâm hút hết nguồn khí. Trong vùng ánh sáng biểu kiến của con người, chuẩn tinh trông giống như một ngôi sao lớn.

Theo trang The Guardian, chuẩn tinh mới phát hiện thuộc loại J043947.08+163415.7, cách Trái đất một khoảng 1 tỉ năm ánh sáng và sáng nhất trong số các chuẩn tinh được biết đến.

Phát hiện này giúp các nhà thiên văn học có thêm thông tin nghiên cứu về lịch sử hình thành của vũ trụ.

Kính thiên văn ‘thương binh’ phát hiện chuẩn tinh sáng nhất lịch sử - Ảnh 2.

Kính thiên văn vũ trụ Hubble hiện đang hoạt động ngoài không gian – Ảnh: NASA

Cheryl Gundy – người phát ngôn Viện khoa học kính thiên văn vũ trụ thuộc NASA, cho biết đây là lần đầu tiên kính thiên văn Hubble hoạt động trong điều kiện khó khăn như thế.

“Chúng tôi luôn có những kịch bản dự phòng cho Hubble và giúp kính thiên văn này có thể hoạt động trở lại nhanh nhất có thể. Và NASA đã thành công” – Cheryl Gundy nói.

Kính thiên văn vũ trụ Hubble đang hoạt động ở độ cao 610km so với quỹ đạo Trái đất và cao hơn 220km với quỹ đạo trạm vũ trụ quốc tế ISS.

Hubble hoạt động bằng năng lượng mặt trời, được phóng lên vũ trụ vào năm 1990 và đảm nhiệm sứ mệnh quan sát vũ trụ trong vòng 23 năm.

Tạm biệt kính thiên văn Kepler huyền thoạiTạm biệt kính thiên văn Kepler huyền thoại

TTO – Kính thiên văn Kepler của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ NASA vừa chính thức dừng hoạt động sau gần 1 thập niên cống hiến cho khoa học. Đây là một trong những sứ mệnh thành công nhất của NASA tính đến thời điểm hiện tại.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Kính thiên văn ‘thương binh’ phát hiện chuẩn tinh sáng nhất lịch sử

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/kinh-thien-van-thuong-binh-phat-hien-chuan-tinh-sang-nhat-lich-su-20190110102302635.htm

Việt Nam sản xuất được thuốc Pegcyte điều trị bệnh ung thư

Việt Nam sản xuất được thuốc Pegcyte điều trị bệnh ung thư,

Việt Nam sản xuất được thuốc Pegcyte điều trị bệnh ung thư - Ảnh 1.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng cần thêm ưu đãi về tiếp cận vốn, ưu đãi thuế với doanh nghiệp phát triển công nghệ – Ảnh: VGP

Tại cuộc họp về phát triển sản phẩm, công nghệ quốc gia, báo cáo của Bộ Khoa học và công nghệ cho biết trong điều kiện ngân sách, cơ chế tài chính còn nhiều vướng mắc, 3 chương trình phát triển sản phẩm quốc gia, công nghệ cao và đổi mới công nghệ quốc gia đạt được nhiều kết quả tích cực.

Đến hết năm 2018 đã thu hút được hơn 150 doanh nghiệp, cam kết đầu tư hơn 4.300 tỉ đồng phát triển các sản phẩm quốc gia công nghệ cao.

Đáng lưu ý, sau khi đầu tư phát triển sản phẩm quốc gia, các doanh nghiệp có mức tăng trưởng trung bình hằng năm 18,8%, một số doanh nghiệp quy mô nhỏ tăng trưởng tới 50%.

Thị phần các sản phẩm trên thị trường trong nước cũng tăng đáng kể, ví như trong điều trị, lần đầu tiên chúng ta đã nghiên cứu, làm chủ được quy trình sản xuất trong nước thuốc Pegcyte dùng trong điều trị giảm bạch cầu, hỗ trợ bệnh nhân điều trị ung thư; nghiên cứu làm chủ công nghệ và sản xuất stent động mạch vành đạt tiêu chuẩn châu Âu, với giá thành rẻ hơn các sản phẩm hiện có trên thị trường 50%.

Trong sản xuất công nghiệp đã làm chủ công nghệ chế tạo robot 5 bậc tự do.

Trong nông nghiệp, chúng ta đã tập trung giải quyết các vấn đề bức xúc trong sản xuất, định hướng các sản phẩm chủ lực như lúa gạo, rau, hoa quả, nấm ăn, nấm dược liệu, cà phê, cá da trơn, tôm, sâm nhằm tạo ra sản phẩm theo chuỗi cung ứng nông nghiệp.

Để thúc đẩy các sản phẩm công nghệ cao thời gian tới, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng các bộ, ngành phải kiên trì tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tài chính theo hướng đầu tư cho khoa học, công nghệ, chấp nhận rủi ro.

Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế đồng bộ kết nối 3 chương trình phát triển sản phẩm quốc gia, phát triển công nghệ cao, đổi mới công nghệ quốc gia với các chương trình ưu đãi về vốn, tiếp cận vốn, kết hợp các ưu đãi về thuế.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Việt Nam sản xuất được thuốc Pegcyte điều trị bệnh ung thư

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/viet-nam-san-xuat-duoc-thuoc-pegcyte-dieu-tri-benh-ung-thu-20190109213532211.htm

Khi học trò nhìn cuộc sống qua lăng kính khoa học

Khi học trò nhìn cuộc sống qua lăng kính khoa học,

Khi học trò nhìn cuộc sống qua lăng kính khoa học - Ảnh 1.

Nhóm học sinh Trường THPT Trần Văn Giàu giới thiệu máy lau sàn bán tự động tại ngày hội – Ảnh: TƯỜNG HÂN

Tác giả của 102 đề tài nghiên cứu khoa học (từ hơn 600 hồ sơ đăng ký) lọt vào vòng chung kết đã gặp nhau vào ngày 8-1 tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong để cùng chia sẻ thêm niềm đam mê sáng tạo.

Học sinh quan tâm gì, có đề tài đó

Sự kiện năm nay trở thành ngày hội lớn cho học sinh 24 quận huyện sáng tạo, học hỏi các giải pháp cho vấn đề sức khỏe, thực phẩm, tiện ích đời sống… Mỗi gian báo cáo có poster giới thiệu, sản phẩm thử nghiệm và tờ rơi thông tin. 

Suốt thời gian thi, các nhóm tác giả sẵn sàng thuyết trình cho khách tham quan và ban tổ chức đến tìm hiểu.

Quan tâm vấn đề thực phẩm, nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Khuyến xây dựng quy trình dùng trái cau nhận biết formol tẩm trong bún, phở. Viên Gia Khánh, học sinh lớp 12, chia sẻ: “Gỏi cuốn, bún phở là món yêu thích của nhiều học sinh. Nhưng nỗi lo về vệ sinh thực phẩm nhiều lúc tạo ra e dè. Chất tanin trong trái cau mà nhóm nghiên cứu, khi kết hợp với formol sẽ tạo ra kết tủa màu hồng hoặc đỏ”. 

Dùng giấy thử màu đen, nhỏ nước trụng bún, dung dịch nước cau, axit HCl, hơ nhiệt để quan sát hoặc nhanh hơn có thể nhỏ trực tiếp lên phần thịt cau rồi hơ qua lửa sẽ thấy kết quả. “Đáng mừng là bốn lần đi chợ ở quận 8, quận 5 và quận 10 thì bún, phở ở chợ đều cho kết quả an toàn” – Khánh chia sẻ.

Từ chuyện da liễu ở tuổi học trò vào thời dậy thì, nhiều nhóm nghiên cứu tìm về hoạt chất tự nhiên như hạt đu đủ, trái măng cụt, quả gấc, rau diếp cá… để tìm cách “lấy lại tự tin”. 

“Dù nam sinh hay nữ sinh đều tự tin trước đám đông vì vấn đề mụn. Qua kinh nghiệm dân gian, mình biết rau diếp cá dù có mùi hôi nhưng trị mụn tốt” – Nguyễn Đức Bảo, cậu học trò chuyên toán Trường THPT Gia Định, chia sẻ lý do mày mò làm kem trị mụn từ tinh dầu rau diếp cá, cũng cùng với một bạn chuyên toán.

Một đề tài khác được khảo sát tại Trường THPT Lương Thế Vinh, nam sinh Triệu Minh Tài ghi nhận được kết quả bất ngờ: 95% học sinh thừa nhận có bất đồng với cha mẹ, từ mức độ tranh cãi, chống đối, bỏ nhà đi, chống đối từ bên trong. 

“Thỉnh thoảng bạn bè nói bâng quơ cho nhau nghe về gia đình, mặc dù yêu thương nhưng khoảng cách thế hệ, áp lực điểm thấp… và hàng trăm chuyện nhỏ nhặt khác khi bị dồn nén lâu ngày sẽ tạo ra khoảng cách gia đình. Mình nghĩ những nghiên cứu đi sâu vào giải pháp kết nối sẽ giúp cải thiện tình trạng này”.

Nhạy bén với vấn đề bức thiết

Điểm chung của nhiều đề tài năm nay là khả năng kết nối với nhóm nghiên cứu ở trường ĐH, tận dụng cơ sở vật chất của các trường. Nhiều nhóm có cơ sở khoa học vững chắc hơn khi có nhân tố giỏi chuyên môn và ngoại ngữ, tham khảo lịch sử nghiên cứu trên thế giới để tìm ra hướng đi mới cho đề tài. 

Ông Phạm Ngọc Tiến – phó trưởng Phòng giáo dục trung học, Sở GD-ĐT TP.HCM – chia sẻ: “Bước đầu, học sinh có hoạt động đúng quy trình nghiên cứu khoa học, đề xuất những giải pháp có giá trị, vận dụng kiến thức vào cuộc sống với sự quan tâm của phụ huynh, giáo viên. 

Mong rằng các em còn có nhiều dịp khi ra trường, vào đời, thể hiện được ý tưởng thời học sinh thành những công trình, sản phẩm có giá trị, tác dụng cao hơn trong cuộc sống”.

Đánh giá mặt bằng đề tài, TS Nguyễn Thị Bích Hồng, thành viên ban giám khảo, nhìn nhận: “Qua tên đề tài, tôi nhận thấy học sinh rất nhạy bén khi xác định các vấn đề bức thiết, thiết thực ở độ tuổi học sinh. 

Riêng ở lĩnh vực khoa học xã hội hành vi, các em có nhiều đề tài đặc trưng cho tình hình giáo dục phổ thông hiện nay như khảo sát về áp lực về tinh thần, bạo hành ngôn ngữ, đe dọa hình ảnh cá nhân dẫn đến tổn thương tâm lý, cách sử dụng thời gian, điện thoại di động”.

Với tinh thần ngày hội, nhiều đoàn học sinh không tham gia nghiên cứu vẫn đến tham dự vòng chung kết. “Không gian này khá giống các buổi triển lãm công nghệ mình từng tiếp xúc, dù sản phẩm có phần thô sơ hơn nhưng cũng rất sáng tạo. 

Mình học hỏi nhiều kiến thức từ chính tác giả, trong đó mình cảm thấy thú vị với đề tài tìm hiểu hoạt chất chữa bệnh sốt rét trong rau xà lách và công nghệ chụp hình tại chỗ đo khả năng ung thư da bằng trí tuệ nhân tạo” – Lê Minh Thống, một học sinh ở quận 7, chia sẻ.

Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh lớp 8, lớp 9 (THCS), THPT và GDTX trên địa bàn TP.HCM với 22 lĩnh vực dự thi từ khoa học động vật, thực vật, khoa học xã hội và hành vi, kỹ thuật y sinh, năng lượng hóa học, cơ khí, kỹ thuật môi trường, vật lý thiên văn, robot và máy thông minh, toán học, vi sinh… Ban tổ chức dự kiến chọn ra 33 đề tài giải nhất từ vòng chung kết để thi cấp quốc gia.

Mỗi dự án có một giáo viên trung học bảo trợ, có người hướng dẫn khoa học (không bắt buộc) thuộc trường ĐH, viện nghiên cứu, cơ sở khoa học công nghệ. Ngoài tiêu chí về tính sáng tạo, cuộc thi còn đánh giá kế hoạch nghiên cứu, khả năng trình bày của thí sinh.

Giật mình học sinh xài điện thoại 6 tiếng/ngàyGiật mình học sinh xài điện thoại 6 tiếng/ngày

TTO – ‘Ở TP.HCM có 37,7% học sinh sử dụng điện thoại từ 5-6 tiếng/ngày. Tại tỉnh Bình Dương tỉ lệ này là 41,2 %’. Và điều đáng lưu tâm là khá nhiều học sinh cho biết các em cảm thấy lo sợ, bất an khi không có điện thoại bên cạnh.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Khi học trò nhìn cuộc sống qua lăng kính khoa học

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/khi-hoc-tro-nhin-cuoc-song-qua-lang-kinh-khoa-hoc-20190109092249245.htm

Ô nhiễm nặng, Bangkok khuyên người dân đeo khẩu trang

Ô nhiễm nặng, Bangkok khuyên người dân đeo khẩu trang,

Ô nhiễm nặng, Bangkok khuyên người dân đeo khẩu trang - Ảnh 1.

Ô nhiễm tấn công Bangkok và nhiều tỉnh của Thái Lan sau đợt nghỉ lễ – Ảnh: The Nation

Tại Bangkok, tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng trầm trọng khi lượng bụi siêu mịn ngày 8-1 vượt ngưỡng an toàn.

Bangkok Post dẫn thông tin từ Cơ quan quản lý ô nhiễm (PCD) Thái Lan đo được lượng bụi PM2.5 từ 51 đến 76 microgram/m3 tại nhiều khu vực của Bangkok trong khi mức độ an toàn là dưới 50 microgram. Chất lượng không khí được đánh giá là có hại cho sức khỏe.

Không chỉ Bangkok, nhiều tỉnh khác của Thái Lan cũng bị ô nhiễm nặng như Nakhon Pathom, Nonthaburi, Pathum Thani, Samut Prakan và Samut Sakhon.

Dù PCD khuyến cáo người dân không nên hoảng sợ nhưng cơ quan này cũng khuyên những người ở các khu vực bị ô nhiễm nặng nên tránh các hoạt động ngoài trời và đeo khẩu trang đạt chuẩn chống bụi mịn.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Ô nhiễm nặng, Bangkok khuyên người dân đeo khẩu trang

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/o-nhiem-nang-bangkok-khuyen-nguoi-dan-deo-khau-trang-2019010907341214.htm

Giới khoa học Ấn biểu tình vì đồng nghiệp tuyên bố xằng bậy

Giới khoa học Ấn biểu tình vì đồng nghiệp tuyên bố xằng bậy,

Giới khoa học Ấn biểu tình vì đồng nghiệp tuyên bố xằng bậy - Ảnh 1.

Người biểu tình phản đối các tuyên bố của hai học giả Ấn Độ – Ảnh chụp màn hinh

Sự việc xảy ra trong một hội nghị thường niên dài 5 ngày của Đại hội Khoa học Ấn Độ vừa kết thúc ngày 7-1. Điều đáng nói, những đúc kết nghe có vẻ phi khoa học đó xuất hiện trong một buổi diễn thuyết dành riêng cho trẻ em ngày 4-1, theo báo Times of India.

Ngày 7-1, các tuyên bố của hai nhà khoa học Ấn Độ xuất hiện trên mặt trang các tờ báo quốc tế, khiến sự việc như đổ thêm dầu vào lửa.

Để chữa cháy, Tổng thư ký Đại hội Khoa học Ấn Độ Premendu PMathur đã lên tiếng nói rằng phát biểu của các diễn giả không đại diện cho quan điểm của tổ chức này và rất lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra.

Trong khi đó, Manoj Kumar Chakrabart – chủ tịch đại hội, thì khuyên các học sinh, những người đã nghe bài diễn thuyết, nên “quên đi những gì đã được nghe” bởi “chúng không hề đúng”.

Một trong số các tuyên bố gây tranh cãi đó là người Ấn Độ cổ đại đã tìm ra cách nghiên cứu tế bào gốc cách đây hàng nghàn năm.

“Chúng ta có 100 Kauravas được sinh ra từ chỉ một mẹ. Điều đó cho thấy gì? Đó là công nghệ nghiên cứu tế bào gốc từ ống nghiệm” – ông G Nageshwar Rao, hiệu phó đại học Andhra nhấn mạnh khi đề cập đến một sự tích trong sử thi Mahabharata.

Chưa hết, ông Rao còn cho rằng trong Mahabharata, thần Vishnu đã sử dụng “Luân xa Vishnu” để đuổi bắt các mục tiêu đang di chuyển. “Đó là các tên lửa dẫn đường chứ là gì nữa” – ông Rao khẳng định chắc nịch.

Ông Rao không phải là nhà khoa học duy nhất đưa ra nhận xét kỳ quặc. Một nhà khoa học khác đến từ một trường đại học ở miền nam bang Tamil Nadu đã bác bỏ cả thuyết tương đối tổng quát của Albert Einstein và lý thuyết về lực hấp dẫn của Isaac Newton.

Giới khoa học Ấn biểu tình vì đồng nghiệp tuyên bố xằng bậy - Ảnh 2.

Hình minh họa cho sử thi Mahabharata – Ảnh chụp màn hình

Những tuyên bố của hai nhà khoa học Ấn Độ đã ngay lập tức khiến giới khoa học Ấn Độ bị sốc nặng, cho rằng đã tới lúc “phải lên tiếng vì khoa học chân chính”.

Ngày 6-1, hàng chục học giả, nhà nghiên cứu và sinh viên khoa học đã xuống đường ở thành phố Bengaluru – nơi được mệnh danh là Thung lũng Silicon của Ấn Độ. Họ giơ các biểu ngữ thể hiện sự phản đối, cho rằng khoa học và huyền sử phải là hai thứ tách biệt, không nên trộn lẫn.

“Thà là một ai đó bình thường nói mấy câu này thì còn nghe được, chứ ông Rao là phó hiệu trưởng mà đưa ra ví dụ tệ hại như vậy thì hết chịu nổi” – giáo sư Jayant Murthy, giám đốc Viện Vật lý thiên văn Ấn Độ, chia sẻ.

Trong một tuyên bố ngày 6-1, bà Rajani KS – người đứng đầu một tổ chức khoa học của bang Karnataka nhấn mạnh: “Không có thành tựu công nghệ nào có thể trở thành hiện thực mà không có cơ sở khoa học có liên quan.

Ví dụ, việc chế tạo tên lửa dẫn đường đòi hỏi phải có điện, luyện kim, cơ học, lý thuyết về chuyển động đạn đạo, radar, quang học, cảm biến chuyển động, liên lạc không dây, v.v…

Nhưng không có bằng chứng nào cho sự tồn tại của những thứ này ở Ấn Độ cổ đại. Những câu thơ và sử thi trong Puranas rất thú vị, giàu yếu tố đạo đức và trí tưởng tượng, nhưng không nên được nhìn nhận hoặc chứng minh dưới con mắt khoa học hiện đại”.

Mahabharata là một trong hai bộ sử thi vĩ đại của Ấn Độ và được xem như một kinh văn quan trọng hàng đầu của Hindu giáo.

Ngạn ngữ xưa có câu: “Cái gì không thấy được ở trong Mahabharata thì cũng không thể nào thấy được ở Ấn Độ” nhằm chỉ quy mô và mức độ chi tiết của bộ sử.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Giới khoa học Ấn biểu tình vì đồng nghiệp tuyên bố xằng bậy

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/gioi-khoa-hoc-an-bieu-tinh-vi-dong-nghiep-tuyen-bo-xang-bay-20190108173819298.htm

Sự ấm lên toàn cầu ‘tương đương bom nguyên tử’

Sự ấm lên toàn cầu ‘tương đương bom nguyên tử’

,

Sự ấm lên toàn cầu tương đương bom nguyên tử - Ảnh 1.

Phao Argo ghi nhận sự gia tăng nhiệt độ trong đại dương – Ảnh: CSIRO

Một nghiên cứu mới của Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Mỹ chỉ ra các đại dương hấp thụ hơn 90% nhiệt năng từ sự ấm lên toàn cầu.

Theo đó, lượng nhiệt mà các đại dương hấp thụ mỗi giây tương đương với lượng nhiệt phát ra từ một quả bom nguyên tử.

Lượng nhiệt khổng lồ mà các đại dương hấp thụ được tích trữ ở các tầng nước sâu, là nguyên nhân khiến mực nước biển dâng cao (làm tan băng ở Nam cực và Bắc cực) và các cơn bão trở nên dữ dội hơn.

Dẫn đầu nghiên cứu, giáo sư Laure Zanna của ĐH Oxford cho biết toàn bộ sự ấm lên của các đại dương trong 150 năm qua gấp khoảng 1.000 lần so với lượng năng lượng được dân số toàn cầu sử dụng hằng năm.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học,

Sự ấm lên toàn cầu ‘tương đương bom nguyên tử’



Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/su-am-len-toan-cau-tuong-duong-bom-nguyen-tu-20190109072823836.htm

Tai nạn hi hữu: Xe tự lái tông robot ‘tử vong’

Tai nạn hi hữu: Xe tự lái tông robot ‘tử vong’,

Pha va chạm giữa xe tự lái và robot – Nguồn: Promobot

Theo Daily Mail, sự việc vừa xảy ra trong thời gian Triển lãm điện tử tiêu dùng năm 2019 (CES 2019) đang được tổ chức tại Las Vegas, Mỹ.

Nạn nhân của vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng này là chú robot trị giá 2.000USD của hãng Promobot đang đảm nhận nhiệm vụ PR cho tập đoàn tại triễn lãm năm nay.

Theo người đại diện của Promobot, khi một đoàn robot của hãng đang di chuyển trên đường tên Paradise đến gian hàng buổi triễn lãm vào khoảng 7 giờ tối, một con đã tách riêng khỏi đoàn và đi vào phần đường đến bãi đỗ xe.

Ngay sau đó, robot này bị chiếc xe tự lái mẫu Tesla Model S va chạm mạnh làm ngã sõng soài và gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Robot bị tổn thương cơ khí các phần bụng, đầu và cánh tay. Đồng thời, bục di chuyển của robot cũng bị hư hỏng nặng và không thể cứu chữa được.

Sau va chạm, chiếc xe đã chạy thêm 50m trước khi hoàn toàn dừng hẳn.

Tai nạn hi hữu: Xe tự lái tông robot ‘tử vong’ - Ảnh 2.

Pha va chạm giữa chiếc xe tự lái và robot đã làm cho robot không thể hoạt động được nữa – Ảnh: PROMOBOT

Ông Oleg Kivokurtsev, giám đốc phát triển của Promobot cho biết tập đoàn rất tức giận khi biết thông tin này.

“Chúng tôi đem robot từ Philadelphia đến Las Vegas tham dự triễn lãm. Giờ đây nó vừa không thể hoạt động, vừa không thể sử dụng được nữa”, ông Kivokurtsev nói.

Đến nay, nguyên nhân vụ việc vẫn chưa được làm sáng tỏ bởi chưa biết được lỗi nằm ở robot hay ở xe tự lái. Một cuộc điều tra mới đây đã bắt đầu được tiến hành.

Nếu là lỗi của xe tự lái, người dùng chắc chắn sẽ đặt câu hỏi liệu có đảm bảo an toàn 100% hay ít nhất là không lặp lại tai nạn tương tự khi áp dụng xe ngoài thực tế.

Ông George Caldera – hành khách trên chiếc xe – kể lại: “Tai nạn xảy ra khi đường không có người, không có xe và tôi đã điều chỉnh xe sang chế độ lái tự động. Con robot thật đáng yêu, tôi chân thành xin lỗi”.

,
Xem Thêm: Giáo dục, Du Lịch, Du Học, Tai nạn hi hữu: Xe tự lái tông robot ‘tử vong’

Sưu Tầm: https://tuoitre.vn/tai-nan-hi-huu-xe-tu-lai-tong-robot-tu-vong-20190108154500294.htm